जापानको फौजदारी मुद्दाले स्वदेशको रोजगारी र विदेश जाने कुरामा असर गर्छ कि गर्दैन

जापानमा भएको यो मुद्दाले म स्वदेश फर्केपछिको जागिरमा असर गर्छ कि? भेटघाटको समयमा हामीले यो प्रश्न पटक पटक सुन्छौं। जापानको फौजदारी प्रक्रिया आफैँभन्दा पनि त्यसपछिको जीवनमा के बाँकी रहन्छ भन्ने चिन्ता ठूलो हुँदो रहेछ।

इमानदारीपूर्वक भन्नुपर्दा, स्वदेशको रोजगारी वा प्रस्थानमा के असर पर्छ भन्ने प्रश्नको अन्तिम जवाफ जापानी वकिलले दिन सक्दैन। त्यो स्वदेशकै कानुनले निर्धारण गर्ने कुरा हो। तर जापानतर्फ के अभिलेख रहन्छ र कुन कागजात जारी हुन्छ भन्ने कुरा राम्ररी बुझेमा, स्वदेशमा परामर्श लिँदा त्यही नै आधार सामग्री बन्छ। यो लेख त्यही सामग्री जुटाउनका लागि हो।

जापानतर्फ के अभिलेख रहन्छ र कुन प्रमाणपत्र जारी हुन्छ

स्वदेशमा जागिर खोज्दा पेस गर्न भनिने कागजातमध्ये एउटा जापानको आपराधिक अभिलेख प्रमाणपत्र हो। यो प्रहरी संस्थानले जारी गर्ने सार्वजनिक कागजात हो, जसको निवेदन प्रान्तीय प्रहरीको प्रमाणीकरण शाखामा दिइन्छ, र विदेशी सरकारी निकायले पेस गर्न मागेको अवस्थामा मात्र जारी हुन्छ। जापानभित्रकै निजी कम्पनीलाई बुझाउने प्रयोजनका लागि यो जारी हुँदैन।

यस प्रमाणपत्रमा उल्लेख हुने कुरा भनेको अन्तिम भइसकेको दोषी फैसलासँग सम्बन्धित विवरण हो; अभियोजन नगर्ने निर्णयसँगै टुङ्गिएका मुद्दा उल्लेख हुँदैनन्। निवेदनका लागि आफैँ उपस्थित हुनुपर्छ र औंठाछाप लिइन्छ। स्वदेश फर्किसकेकाहरूले बसोबास गरिरहेको देशमा रहेको जापानी दूतावास वा महावाणिज्य दूतावासमार्फत निवेदन दिन्छन्। परिवारका सदस्यले आफ्नो सट्टामा गएर लिन सामान्यतया मिल्दैन।

अभियोजन नगर्ने निर्णय, निलम्बित सजाय र वास्तविक कैद — बाँकी रहने कुरा फरक हुन्छ

यी तीन नतिजामा पछि बाँकी रहने कुरा फरक फरक हुन्छ। अभियोजन नगर्ने निर्णय दोषी फैसला होइन, त्यसैले आपराधिक अभिलेख प्रमाणपत्रमा उल्लेख हुँदैन। निलम्बित सजायसहितको फैसला दोषी फैसला हो, त्यसैले उल्लेख हुन्छ। वास्तविक कैदको फैसला त झन् उल्लेख हुने नै भयो।

जापानी दण्ड संहिताको धारा ३४ को २ ले कैद सजाय (कोकिनकेइ) वा सोभन्दा माथिको सजाय भोगिसकेको वा त्यसबाट छुट पाएको व्यक्तिले १० वर्षसम्म जरिवाना वा सोभन्दा माथिको सजाय नपाएमा सजाय तोकिएको कुरा प्रभावहीन हुने व्यवस्था गरेको छ; जरिवाना वा सोभन्दा तलको सजायका हकमा अवधि ५ वर्ष हो। साथै, पूर्ण निलम्बित सजाय रद्द नभई परीक्षण अवधि बितेमा पनि सजाय तोकिएको कुरा प्रभावहीन हुने व्यवस्था छ। तर यो कानुनी प्रभावको कुरा हो; अनुसन्धान निकायले राखेको अभिलेख भौतिक रूपमै मेटिने भन्ने अर्थ होइन।

जापानबाट बाहिरिने बेलाका बन्देजहरू

फौजदारी प्रक्रिया चलिरहेको अवधिभर जापानबाट बाहिर जानै बन्देज लाग्छ। धरौटी स्वीकृत भएको अवस्थामा बसोबासको स्थान सीमित गर्ने, राहदानी बुझाउने जस्ता सर्त तोकिन सक्छन्, र अदालतको अनुमतिबिना जापान छोड्न पाइँदैन। सर्त उल्लङ्घन भएमा धरौटी रद्द हुने सम्भावना रहन्छ।

साथै, केही किसिमका फौजदारी मुद्दामा अभियोजन भइरहेका विदेशी नागरिकको हकमा प्रस्थानको पुष्टि अस्थायी रूपमा रोक्ने व्यवस्था आप्रवासन ऐनमा राखिएको छ। स्वदेश फर्कने टिकट काटिसकेकाले पक्कै समस्या हुँदैन भन्ने सोच जोखिमपूर्ण हुन्छ। प्रस्थानको योजना छ भने अवश्य नै पहिले वकिलसँग पुष्टि गर्नुहोस्।

फौजदारी सजायले निवास योग्यतामा पार्ने असर

स्वदेशको असर सोच्नुभन्दा अगाडि जापानको निवास योग्यता नै समस्या बन्छ। आप्रवासन ऐनको धारा २४ को उपदफा ४ अन्तर्गतको ri खण्डले आजीवन वा १ वर्षभन्दा बढी कैद सजाय पाएकालाई निष्कासनको आधार मान्छ; तर अपवाद अनुसार पूर्ण निलम्बित सजाय पाएको अवस्था बाहिर राखिएको छ, र आंशिक निलम्बनमा वास्तवमा भोग्नुपर्ने भाग १ वर्ष वा सोभन्दा कम भए पनि बाहिरै रहन्छ।

अर्कोतर्फ, सोही उपदफाको chi खण्डले लागूऔषध, गाँजा, अफिम, उत्तेजक पदार्थ आदिसम्बन्धी कानुन उल्लङ्घन गरी दोषी ठहर भएकालाई समेट्छ, र जरिवाना, निलम्बित सजाय वा सजाय छुट जे भए पनि यसमा पर्छ; निवास योग्यताको प्रकार पनि हेरिँदैन। जापान आप्रवासन सेवा एजेन्सीको रेइवा ७ (सन् २०२५) को अन्त्यको तथ्याङ्क अनुसार जापानमा रहेका नेपाली नागरिक ३००,९९२ छन्, र प्रहरी संस्थानको सोही वर्षको अन्तिम तथ्याङ्क अनुसार जापान आएका विदेशी नागरिकको कुल पक्राउ सङ्ख्या १२,७७७ मध्ये नेपाली ४५२ जना थिए।

स्वदेशको रोजगारी र प्रस्थानमा पर्ने असर स्वदेशकै कानुनले तय गर्छ

जापानको फैसला वा कारबाहीले स्वदेशमा रोजगारीको योग्यता, निजामती सेवामा नियुक्ति, व्यवसाय इजाजत, राहदानी जारी वा प्रस्थान प्रक्रियामा के असर पार्छ भन्ने कुरा स्वदेशको कानुनी व्यवस्थाले निर्धारण गर्छ। जापानी वकिलले जवाफ दिन सक्ने दायरा भनेको जापानतर्फ के भयो, कुन कागजात बन्यो, र जापानी प्रक्रियामा त्यसले के असर गर्छ भन्नेसम्म हो।

त्यसैले स्वदेशमा हुने व्यवहारका बारेमा स्वदेशकै वकिलसँग पुष्टि गर्नु आवश्यक हुन्छ। त्यस बेला जापानतर्फका कागजात जुटेका छन् भने परामर्श धेरै ठोस हुन्छ।

जापानमै हुँदा गर्न सकिने तयारी

स्वदेश फर्कनुअघि जुटाइराख्नु राम्रो हुने केही कागजात छन्। पछि विदेशबाट ल्याउन खोज्दा समय र झन्झट दुवै बढ्छ।

• अभियोजन नगर्ने निर्णयको सूचना (मुद्दा त्यसरी टुङ्गिएको भए)
• फैसलाको प्रमाणित प्रति (फैसला भएको भए)
• निवास कार्ड र राहदानीको प्रतिलिपि जस्ता जापान बसाइ देखाउने कागजात
• आवश्यकता अनुसार जापानी भाषाबाटको अनुवाद

अनुवादको शुद्धता महत्त्वपूर्ण हुन्छ; जापानी दण्ड संहिताको धारा १७१ मा झुटो दोभाषे तथा अनुवादलाई दण्डनीय बनाउने व्यवस्था छ। पेस गर्ने निकायले कस्तो ढाँचाको अनुवाद माग्छ भन्ने पनि पहिले नै बुझ्नुहोस्।

प्रायः देखिने भ्रमहरू

• अभियोजन नगर्ने निर्णय भए पनि प्रमाणपत्रमा देखिन्छ भन्ने भ्रम। उल्लेख हुने भनेको अन्तिम भइसकेको दोषी फैसला हो।
• निलम्बित सजाय भए पूर्वअपराध बन्दैन भन्ने भ्रम। निलम्बित सजायसहितको फैसला पनि दोषी फैसला हो।
• मुद्दा सकिएपछि जहिले पनि स्वदेश फर्कन पाइन्छ भन्ने भ्रम। प्रक्रियाको चरण अनुसार प्रस्थानमा बन्देज लाग्न सक्छ।
• परिवारलाई भनेर प्रमाणपत्र ल्याउन लगाउन सकिन्छ भन्ने भ्रम। आफैँ उपस्थित भई औंठाछाप दिनु नै नियम हो।

हाम्रो कार्यालयको सहयोग

फुनाडो इन्टरनेसनल ल अफिसमा वकिल मात्सुमुरा दाइसुकेले भेटघाट र परामर्श आफैँ सीधै गर्नुहुन्छ। भाषाका हकमा, चिनियाँ भाषामा विदेशी नागरिकका मुद्दाका लागि छुट्टै दोभाषे कार्यालयमै स्थायी रूपमा रहनुहुन्छ; नेपाली लगायत अन्य भाषाका हकमा मुद्दाको प्रकृति अनुसार दोभाषेको प्रबन्ध गरिन्छ।

प्रतिरक्षाको नीतिका रूपमा हामी निलम्बित सजायको फैसला पनि पर्याप्त होइन भन्ने ठान्छौं र अभियोजन नगर्ने निर्णय प्राप्त गर्नुलाई सर्वोच्च लक्ष्य बनाउँछौं। भविष्यमा प्रमाणपत्रमा के लेखिन्छ भन्ने अवस्थासम्म हेर्दा, मुद्दा अभियोजनविनै टुङ्गिनुको अर्थ ठूलो हुन्छ। फौजदारी मुद्दा र आप्रवासन प्रक्रियालाई हामी एउटै समग्र योजनाका रूपमा तयार गर्छौं, किनभने फौजदारी प्रक्रियामा तयार भएको बयान अभिलेख पछि उल्लङ्घन छानबिन र मौखिक सुनुवाइको सामग्री बन्छ। स्वदेश फर्कने योजना बनाउनेहरूलाई प्रस्थान सम्भव छ कि छैन र कुन कागजात तयार पार्ने भन्ने कुरा पनि सँगै बताउँछौं। पहिलो परामर्श निःशुल्क छ। WeChat ID matsumura1119 मार्फत पनि सम्पर्क गर्न सकिन्छ।

निष्कर्ष

जापानको मुद्दालाई स्वदेशमा कसरी हेरिन्छ भन्ने कुरा दुई कुराले तय हुन्छ — जापानतर्फका कागजात र स्वदेशको कानुन। पहिलो कुरा जापानमै हुँदा मात्र मिलाउन सकिन्छ। फर्कने मिति तय गर्नुअघि आफ्नो हातमा के के राख्ने हो, एक पटक जाँच गर्नुहोस्।

यो लेख सामान्य जानकारीका लागि हो; आ-आफ्नो मुद्दाका बारेमा कृपया वकिलसँग सीधै परामर्श गर्नुहोस्।

लेखक

मात्सुमुरा दाइसुके／वकिल
दाइइची टोकियो बार एसोसिएसनका सदस्य (दर्ता नम्बर: 59077／सन् २०१९ मा दर्ता)
फुनाडो इन्टरनेसनल ल अफिस (टोकियो, तोशिमा वार्ड, ताकादा ३-४-१०, फुसे बिल्डिङ मुख्य भवन ३ तल्ला)
चिनियाँ नागरिकता भएका ग्राहकलाई केन्द्रमा राखेर विदेशी नागरिकको फौजदारी प्रतिरक्षा र आप्रवासन प्रक्रियालाई मुख्य विशेषज्ञताको क्षेत्र बनाएका। उत्तेजक पदार्थ नियन्त्रण ऐन उल्लङ्घन (व्यावसायिक उद्देश्यले राखेको) मुद्दामा सफाइको फैसला, विशेष ठगी मुद्दामा अभियोजन नगर्ने निर्णय, र कठिन मानिएका विशेष निवास अनुमति प्राप्त गरेको अनुभव।

Funado International Law Office
Website: https://matsumura-lawoffice.jp/
WeChat ID: matsumura1119

यस लेखको जापानी संस्करण: https://matsumura-lawoffice.jp/blog/detail/2026099392/