Xin vĩnh trú tại Nhật và điều kiện hạnh kiểm tốt　tiền phạt và lỗi giao thông ảnh hưởng tới đâu

Điều khiến người chuẩn bị hồ sơ xin vĩnh trú bận tâm nhất là điều kiện hạnh kiểm tốt. Khoản tiền phạt mấy năm trước đã hết hiệu lực chưa. Mấy lần đỗ xe sai quy định có bị đếm không. Người cùng công ty cũng có lỗi tương tự mà vẫn được chấp thuận. Đây là mảng thông tin rất dễ bị nhiễu loạn.

Việc đánh giá hạnh kiểm không vận hành như một bảng tính điểm máy móc. Chính vì thế, hiểu được bộ khung của những gì đang bị nhìn vào là điều có ý nghĩa. Khi nắm được bộ khung ấy, bạn cũng sẽ thấy rõ nên trình bày hoàn cảnh của mình theo cách nào.

Bài viết này lần lượt đi qua: nội dung của điều kiện hạnh kiểm tốt, sự khác nhau giữa tiền phạt hình sự và lỗi giao thông, vị trí của quyết định không truy tố, và mối liên hệ với chính tư cách lưu trú của bạn.

Điều kiện hạnh kiểm tốt đòi hỏi điều gì

Kết luận trước: điều kiện hạnh kiểm tốt xem xét bạn có tuân thủ pháp luật và có đang sống một cuộc sống không bị xã hội chê trách với tư cách một thành viên của cộng đồng hay không.

Điều 22 khoản 2 Luật Nhập cư (Luật Quản lý xuất nhập cảnh và công nhận tị nạn) quy định ba điều kiện cho việc cấp phép vĩnh trú: hạnh kiểm tốt, có tài sản hoặc kỹ năng đủ để tự lập sinh kế, và việc người đó vĩnh trú được nhìn nhận là phù hợp với lợi ích của Nhật Bản. Bản hướng dẫn về cấp phép vĩnh trú do Bộ Tư pháp công bố cũng thể hiện cách hiểu theo hướng như vậy đối với phần hạnh kiểm.

Điều quan trọng là điều kiện này không được phán đoán bằng cách cắt riêng một sự việc đơn lẻ. Nội dung của vi phạm, thời điểm xảy ra, có lặp lại hay không, và tình trạng cuộc sống sau đó, tất cả được đánh giá như một tổng thể.

Tiền phạt hình sự được xử lý ra sao

Kết luận: tiền phạt hình sự là một hình phạt, và một khi đã có hiệu lực thì đó là bản án kết tội, nên nó sẽ hiện ra trong phần đánh giá hạnh kiểm.

Tiền phạt tuyên theo thủ tục rút gọn cũng vậy. Vấn đề không nằm ở số tiền nhiều hay ít, mà nằm ở chỗ còn lại một bản án kết tội. Đây chính là điểm mà rất nhiều người hiểu sai ngay từ đầu.

Mặt khác, có tiền phạt không đồng nghĩa với việc vĩnh trú là bất khả thi. Điều 34-2 Bộ luật Hình sự Nhật Bản quy định về việc hình phạt mất hiệu lực, theo đó sau một khoảng thời gian nhất định thì việc tuyên hình mất đi hiệu lực của nó. Tuy nhiên, mất hiệu lực không có nghĩa là sự việc đó hoàn toàn không còn được cân nhắc trong quá trình xét duyệt. Trên thực tế, việc bạn có thể chứng minh mình đã sống ra sao sau sự việc, thông qua công việc, thuế và bảo hiểm xã hội, mới là điều mang trọng lượng lớn.

Lỗi giao thông ảnh hưởng tới đâu

Kết luận: với lỗi giao thông, điều bị đặt vấn đề không phải là mức nặng của từng lần, mà là có lặp lại hay không.

Khoản tiền nộp theo chế độ thông báo vi phạm giao thông là cơ chế mà khi đã nộp thì vụ việc không bị truy tố, và bản thân khoản tiền đó không phải hình phạt. Nhưng nếu các vi phạm chồng chất trong một khoảng thời gian ngắn, thì chính thái độ tuân thủ pháp luật của bạn sẽ bị đặt câu hỏi.

Ngược lại, lái xe không bằng, lái xe sau khi uống rượu, vượt tốc độ ở mức nghiêm trọng đều nằm ngoài chế độ đó và bị phạt tiền theo thủ tục rút gọn. Đây là hình phạt, và tính chất hoàn toàn khác. Đừng gộp tất cả vào một chữ lỗi giao thông; hãy xác nhận xem vi phạm của mình thuộc loại nào, đó là điểm xuất phát.

Không truy tố, xử lý vi phạm nhỏ và biện pháp thời chưa thành niên

Kết luận: cả ba loại này đều không phải bản án kết tội, nhưng hồ sơ về việc từng bị điều tra vẫn còn lại.

Quyết định không truy tố là quyết định của kiểm sát viên không khởi tố, và không phải tiền án. Xử lý vi phạm nhỏ là việc cảnh sát kết thúc vụ việc trong phạm vi của mình, cũng không phải bản án kết tội. Biện pháp bảo hộ khi chưa thành niên là biện pháp mang tính bảo vệ, không phải hình phạt.

Đây chính là chỗ mà việc nhắm tới quyết định không truy tố ngay từ giai đoạn bào chữa hình sự sẽ phát huy tác dụng cho hồ sơ vĩnh trú vài năm sau. Án treo vẫn là bản án kết tội, còn không truy tố thì không. Càng nhiều thời gian trôi qua, giá trị của khoảng cách này càng lộ rõ.

Khi xử lý hình sự tác động thẳng vào tư cách lưu trú

Kết luận: trước khi bàn tới việc có được vĩnh trú hay không, đôi khi vấn đề đặt ra là tư cách lưu trú hiện có còn giữ được hay không.

• Điều 24 mục 4 chữ ri: người bị phạt giam giữ (kōkinkei) chung thân hoặc trên một năm. Có điều khoản trừ, theo đó trường hợp toàn bộ hình phạt được hưởng án treo thì không thuộc diện này.
• Điều 24 mục 4 chữ chi: người bị kết tội về tội phạm ma túy. Áp dụng cả khi chỉ bị phạt tiền, cả khi hưởng án treo, cả khi được miễn hình phạt, và không phân biệt tư cách lưu trú thuộc bảng phụ lục nào.
• Điều 22-4: hủy tư cách lưu trú, với các căn cứ như có được tư cách bằng đơn khai gian dối, lưu trú từ ba tháng trở lên mà không tiến hành hoạt động tương ứng, hay vi phạm nghĩa vụ khai báo.

Theo thống kê năm Reiwa 7 của Cơ quan Cảnh sát Quốc gia Nhật Bản, tổng số người nước ngoài đến Nhật bị bắt giữ là 12.777 người, trong đó quốc tịch Việt Nam nhiều nhất với 4.167 người, chiếm 32,6 phần trăm. Cần lưu ý rằng khái niệm người nước ngoài đến Nhật ở đây không bao gồm người có tư cách vĩnh trú, vợ hoặc chồng của người vĩnh trú, người vĩnh trú đặc biệt, người liên quan đến quân đội Hoa Kỳ đóng tại Nhật và người không rõ tư cách lưu trú. Nói cách khác, con số này không phản ánh tình hình sau khi đã có vĩnh trú.

Những việc có thể làm trước khi nộp hồ sơ

Kết luận: vì hạnh kiểm được đánh giá theo lối tích lũy, nên bắt đầu chuẩn bị càng sớm thì lựa chọn càng nhiều.

1. Thu thập giấy tờ thể hiện các xử lý trong quá khứ và phân biệt rõ đâu là tiền nộp theo chế độ giao thông, đâu là tiền phạt hình sự. Mẫu giấy nộp tiền của hai loại này khác nhau.
2. Chỉnh đốn tình trạng công việc, thuế và bảo hiểm xã hội. Nếu từng chậm nộp, hãy giữ lại chứng từ của lần nộp bù.
3. Không tạo thêm vi phạm mới. Sự lặp lại là yếu tố có trọng lượng nặng nhất trong đánh giá hạnh kiểm.
4. Khai báo đúng hạn. Khai báo về cơ quan trực thuộc theo Điều 19-16 và 19-17 phải thực hiện trong vòng mười bốn ngày, còn khai báo nơi cư trú được quy định tại Điều 19-7 và các điều tiếp theo.
5. Với những mục còn phân vân, hãy hỏi trước khi nộp. Việc bị phát hiện đã giấu giếm luôn nặng nề hơn chính sự việc bị giấu.

Những hiểu lầm thường gặp

Kết luận: hiểu lầm quanh điều kiện hạnh kiểm phần lớn nảy sinh từ việc đem trường hợp của người khác áp thẳng vào mình.

Thứ nhất, nghĩ rằng đồng nghiệp cùng lỗi mà vẫn được duyệt thì mình cũng ổn. Hạnh kiểm là đánh giá tổng thể, và kết luận thay đổi theo cách nó kết hợp với các điều kiện khác. Thứ hai, nghĩ rằng tiền phạt không phải tiền án. Tiền phạt là hình phạt, và khi có hiệu lực thì đó là bản án kết tội. Thứ ba, nghĩ rằng lỗi đỗ xe không được tính. Nếu lặp lại thì nó vẫn nằm trong phạm vi đánh giá. Thứ tư, nghĩ rằng thời gian trôi qua thì mọi thứ tự động biến mất. Việc hình phạt mất hiệu lực có ý nghĩa pháp lý, nhưng quá trình xét duyệt còn nhìn cả những gì diễn ra sau đó.

Cách làm việc của văn phòng chúng tôi

Tại văn phòng chúng tôi, luật sư Matsumura Daisuke trực tiếp tiếp nhận việc thăm gặp tại nơi giam giữ và các buổi trao đổi. Về phiên dịch, tiếng Trung có phiên dịch viên chuyên trách các vụ việc liên quan đến người nước ngoài thường trực tại văn phòng, còn các ngôn ngữ khác, trong đó có tiếng Việt, được thu xếp phiên dịch viên tùy theo từng vụ việc.

Về phương châm bào chữa, chúng tôi cho rằng một bản án treo vẫn chưa đủ, và đặt mục tiêu ưu tiên hàng đầu là đạt được quyết định không truy tố. Với người đang hướng tới vĩnh trú, việc có hay không để lại một bản án kết tội là vấn đề quyết định số phận của bộ hồ sơ vài năm sau. Bản khai lập trong thủ tục hình sự có thể trở thành tài liệu trong khâu thẩm tra vi phạm và phiên xét hỏi trực tiếp, nên chúng tôi thiết kế vụ hình sự và thủ tục nhập cư như một chỉnh thể, đồng thời xem xét khả năng tranh luận về cố ý và vô ý đối với việc có thuộc căn cứ trục xuất hay không. Buổi tư vấn đầu tiên miễn phí, và có thể liên hệ qua WeChat ID matsumura1119.

Lời kết

Việc xét duyệt vĩnh trú không chỉ nhìn vào trạng thái của bạn vào đúng ngày nộp hồ sơ, mà nhìn cả quãng năm tháng dẫn tới ngày đó. Nói ngược lại, điều đó cũng có nghĩa là từ hôm nay vẫn còn những thứ bạn có thể tích lũy được. Thay vì tiếc nuối một điểm đã qua, việc suy nghĩ xem sẽ để lại hồ sơ như thế nào từ đây trở đi mới là điều thực sự chạm tới người xét duyệt.

Bài viết này chỉ mang tính giải thích chung; với vụ việc cụ thể của mình, xin vui lòng trao đổi trực tiếp với luật sư.

Người viết

Matsumura Daisuke／Luật sư
Thuộc Đoàn Luật sư Daiichi Tokyo (số đăng ký: 59077／đăng ký năm 2019)
Văn phòng Luật sư Quốc tế Funado (Fuse Building, tòa nhà chính tầng 3, 3-4-10 Takada, quận Toshima, Tokyo)
Lĩnh vực tập trung chính là bào chữa hình sự cho người nước ngoài và thủ tục nhập cư, với thân chủ chủ yếu mang quốc tịch Trung Quốc. Có các kết quả giải quyết như bản án vô tội trong vụ vi phạm Luật Kiểm soát chất kích thích (tàng trữ nhằm mục đích thương mại), quyết định không truy tố trong vụ lừa đảo có tổ chức, và việc xin được giấy phép lưu trú đặc biệt trong những vụ được xem là khó.

Funado International Law Office
Website: https://matsumura-lawoffice.jp/
WeChat ID: matsumura1119

Bản tiếng Nhật của bài viết này: https://matsumura-lawoffice.jp/blog/detail/2026099098/